Cách xử lí khi trẻ nói ngọng

Chị Mỹ một độc giả có con bị ngọng mỗi lần con chị líu lo “con hóc ( con khóc )” , “con ăn tam tơ (con ăn cam cơ)”. Cả nhà không để ý để đến khi bé vào tiểu học thì bị cô mắng bạn bè trêu trọc vì bị ngọng . Dưới đây là một vài chia sẻ…

Chị Mỹ lo lắng thực sự khi bé chán học, đòi nghỉ ở nhà vì đến lớp hay bị bạn bè chê cười. Cậu bé càng ít nói và không hợp tác với mẹ mỗi lần chị muốn chỉnh cách nói của con.

“Lúc cháu còn bé, nói ngọng thì cả nhà thấy dễ thương, hay hay, cứ nghĩ con lớn sẽ tự khỏi. Đến khi con sắp đi học vẫn líu lo, mình chủ quan nghĩ con lớn hơn nói bị bạn chê sẽ tự biết xấu hổ mà điều chỉnh, không ngờ việc này ảnh hưởng xấu đến cháu như vậy. Mình thực sự ân hận vì không cho con đi chữa sớm”, chị Mỹ chia sẻ.

trẻ buồn vì bị bạn trêu

trẻ buồn vì bị bạn trêu

Có cậu con trai vừa bước vào lớp một, chị Dung (Thanh Trì, Hà Nội) cũng lo lắng vì bé luôn phát âm sai giữa chữ “c” và “t”, hay giữa chữ “ng” và”n”. Chẳng hạn, “bác” thì bé luôn nói là “bát”, “lúc lắc” thì thành “lúc lác”, hay “càng cua” thì thành “càn cua”, “chói chang” thành “chói chan”…

Thỉnh thoảng bé cũng hay nói các chữ cái đều chệch ra thành chữ “t”, chẳng hạn như “ton đi tơi” (con đi chơi), “bác Tưng cho ton tẹo” (bác Hưng cho con kẹo)… Chị Dung đã cố gắng sửa cho con nhưng bé hay cáu, không chịu chỉnh lại theo mẹ dạy.

“Con người ta nói năng lưu loát thì học lớp 1 đã vất vả rồi, con mình nói ngọng, hai mẹ con càng phải đánh vật với nhau. Điều mình lo nhất là mình chỉnh thì cháu lại đâm chán, rồi càng bướng, dễ nổi khùng”, chị Dung bộc bạch.

TS Nguyễn Duy Dương, khoa thanh – thính học, BV Tai Mũi Họng trung ương cho biết, nói ngọng là một rối loạn của đường phát âm, làm bệnh nhân không tạo được âm vị chuẩn của ngôn ngữ, chẳng hạn nói chữ t thành n (tai thành nai), nh thành ng (nhung biến thành ngung…).

Đây là một nhóm nhỏ của rối loạn ngôn ngữ, lời nói, chủ yếu gặp ở trẻ con. Người lớn bị ngọng thường do tổn thương thần kinh trung ương, hay liên quan tới tai nghe… Có những trẻ chỉ ngọng khi nói hoặc đọc, nhưng cũng có bé mắc cả hai tật này. Ngọng thường gặp ở bé trai nhiều hơn bé gái.

Có nhiều nguyên nhân khiến trẻ nói ngọng. Một số trẻ ngậm núm vú giả nhiều, lâu, lưỡi sẽ có xu hướng thè ra ngoài, nên khi phát âm, theo thói quen, lưỡi trẻ thường đưa ra ngoài khiến âm bị chệch.

Ngoài ra, rối loạn phát âm có thể là hậu quả của rối loạn hành vi. Có trẻ chơi game, xem TV quá nhiều, dẫn tới tình trạng học ngôn ngữ không qua nghe – nói mà qua nhìn – nói, khiến cung thính giác không được kích thích gây rối loạn phát âm. Những trẻ này ngoài nói ngọng còn hay cáu giận.

Bố mẹ cũng ảnh hưởng phần nào đến việc phát triển ngôn ngữ của trẻ, chẳng hạn, khi thấy con nói ngọng bố mẹ không chỉnh ngay từ đầu, ít chơi với trẻ… Một số trẻ còn bắt chước người trong nhà nói ngọng. Vì thế, nếu gia đình có người lớn nói ngọng, trẻ dễ nói theo.

Bên cạnh đó, trẻ bị các bệnh ảnh hưởng đến đường phát âm như bệnh mũi xoang, viêm VA… cũng hay nói ngọng. Các bé thường gặp tình trạng có những chữ đáng lẽ ra miệng phải kín nhưng trẻ khó thở nên há mồm, dẫn tới phát âm sai.

Add a Comment